ความปลอดภัยในการใช้เครื่องตัดและสกัดไฟฟ้า

เผยแพร่ 15 พ.ค. 2026 · โดย FixerRentals

คู่มือความปลอดภัยฉบับสมบูรณ์สำหรับการใช้เครื่องตัดและเครื่องสกัดไฟฟ้า ครอบคลุมอุปกรณ์นิรภัย วิธีตรวจสอบเครื่องมือ ข้อห้ามใช้งาน และขั้นตอนฉุกเฉิน

เครื่องตัดและเครื่องสกัดไฟฟ้าเป็นเครื่องมือที่ให้กำลังสูงและมีความเสี่ยงสูงตามไปด้วย สถิติจากกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานพบว่าอุบัติเหตุในงานก่อสร้างจากเครื่องมือกลกลุ่มนี้คิดเป็นสัดส่วนกว่า 30% ของการบาดเจ็บทั้งหมด การเข้าใจและปฏิบัติตามหลักความปลอดภัยอย่างเคร่งครัดจึงไม่ใช่แค่ข้อบังคับ แต่คือการปกป้องชีวิตของตัวเองและเพื่อนร่วมงาน

## ประเภทเครื่องมือและความเสี่ยงที่ต้องรู้

**เครื่องตัด (Cutting Tools)** - เครื่องเจียร์/ใบตัด (Angle Grinder) — ใบหมุนสูงถึง 11,000 รอบ/นาที อันตรายจากใบแตก, ประกายไฟ, ชิ้นโลหะกระเด็น - เครื่องตัดไฟเบอร์ (Cut-off Machine) — ใช้ตัดท่อและเหล็ก เสี่ยงใบแตกและการสัมผัสกับใบที่หมุนค้าง - เลื่อยวงเดือนไฟฟ้า (Circular Saw) — เสี่ยงการย้อนกลับ (Kickback) อย่างกะทันหัน - เลื่อยตัดองศา (Miter Saw) — เสี่ยงจากการวางชิ้นงานไม่มั่นคง

**เครื่องสกัด (Demolition Tools)** - เครื่องสกัดไฟฟ้า (Electric Demolition Hammer) — แรงสั่นสะเทือนสะสม เสี่ยงต่อโรค Hand-Arm Vibration Syndrome (HAVS) - เครื่องสกัดลม (Pneumatic Breaker) — เสี่ยงจากสะเก็ดคอนกรีตกระเด็นและเสียงดังเกินมาตรฐาน - Rotary Hammer (โหมดสกัด) — เสี่ยงการสัมผัสสายไฟฟ้าในผนังระหว่างสกัด

## อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ที่จำเป็น

กฎเหล็กคือต้องสวม PPE ก่อนเปิดสวิตช์ทุกครั้ง ห้ามเด็ดขาด

**1. แว่นนิรภัย (Safety Glasses/Goggles)** เลือกแบบที่ได้มาตรฐาน ANSI Z87.1 หรือ EN166 สำหรับงานสกัดคอนกรีตและตัดโลหะควรใช้แบบ Goggles ที่ปิดด้านข้างด้วย ป้องกันสะเก็ดที่อาจมาจากมุม

**2. หน้ากากป้องกันใบหน้า (Face Shield)** สำหรับงานตัดโลหะและงานที่มีประกายไฟ ควรใช้ Face Shield ร่วมกับแว่นนิรภัยเสมอ ไม่ใช่แทนกัน

**3. หน้ากากกันฝุ่น (Respirator)** งานตัดหรือสกัดคอนกรีตปล่อยฝุ่นซิลิกาผลึก (Crystalline Silica) ที่เป็นสาเหตุของโรคซิลิโคซิส ซึ่งเป็นโรคปอดเรื้อรังและอาจถึงแก่ชีวิต ต้องใช้หน้ากาก N95 ขั้นต่ำ หรือ P100 สำหรับงานที่มีฝุ่นหนัก

**4. ที่ครอบหู / ที่อุดหู (Hearing Protection)** เสียงเครื่องสกัดและเครื่องตัดดังเกิน 85–110 dB ซึ่งทำลายประสาทการได้ยินถาวรได้เมื่อสัมผัสต่อเนื่อง ต้องใช้ที่ครอบหู (Earmuff) ที่ลดเสียงได้ไม่น้อยกว่า 25 dB

**5. ถุงมือนิรภัย (Safety Gloves)** ใช้ถุงมือกันบาด (Cut-resistant) สำหรับงานตัดโลหะ และถุงมือกันสั่น (Anti-vibration) สำหรับงานสกัดระยะยาว ห้ามใช้ถุงมือผ้าธรรมดาเพราะอาจติดใบเจียร์

**6. รองเท้านิรภัย (Safety Shoes)** ต้องมีแผ่นเหล็กที่หัวรองเท้า (Steel Toe Cap) และพื้นรองเท้ากันตะปู (Puncture Resistant Sole) เสมอในพื้นที่ก่อสร้าง

**7. เสื้อแขนยาวและกางเกงทำงาน** ห้ามใส่เสื้อแขนสั้นหรือกางเกงขาสั้นในงานที่มีประกายไฟ ผ้าควรเป็นฝ้าย 100% ไม่ใช่ไนลอนหรือโพลีเอสเตอร์ที่ติดไฟง่าย

## การตรวจสอบเครื่องมือก่อนใช้งาน

ทำตามรายการตรวจสอบนี้ทุกครั้งก่อนเริ่มงาน:

☐ ตรวจสอบสายไฟว่าไม่มีรอยแตก, ชำรุด หรือข้อต่อหลวม ☐ ตรวจสอบใบตัด/ดอกสกัดว่าไม่มีรอยร้าว ขาด หรือสึกหรอผิดปกติ ☐ ตรวจสอบฝาครอบป้องกัน (Guard) ว่าอยู่ครบและปรับได้ ☐ ตรวจสอบสวิตช์ว่าเปิด-ปิดได้ปกติและ Lock-off ทำงาน ☐ ตรวจสอบรอยสนิมหรือความเสียหายจากภายนอก ☐ ทดสอบรันเครื่องเปล่า 30 วินาที ฟังเสียงและสังเกตการสั่น ถ้าผิดปกติให้หยุดทันที

## ข้อห้ามใช้งานที่เด็ดขาด

- **ห้ามถอดฝาครอบ (Guard) ออก** ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม - **ห้ามใช้ใบตัดที่ไม่ตรงกับขนาดเครื่อง** (ขนาดใบและรู Bore ต้องตรง) - **ห้ามใช้ใบตัดหิน/คอนกรีตกับโลหะ และในทางกลับกัน** - **ห้ามทำงานในพื้นที่ที่มีก๊าซหรือไวนับไฟ** โดยเด็ดขาด - **ห้ามใช้เครื่องขณะเหนื่อย ง่วง หรืออยู่ในอิทธิพลของยาหรือแอลกอฮอล์** - **ห้ามวางเครื่องที่ยังหมุนอยู่บนพื้น** ต้องรอให้หยุดสนิทก่อน - **ห้ามใช้เครื่องมือที่เสียหาย** แม้จะยังพอใช้ได้ - **ห้ามล็อกสวิตช์ ON ตลอดเวลา** ในงานที่ไม่จำเป็น

## การจัดพื้นที่ทำงานให้ปลอดภัย

1. **กำหนดเขตปลอดภัย (Safety Zone)** รัศมีอย่างน้อย 5 เมตรรอบพื้นที่ทำงาน ติดป้ายเตือนและกั้นแผงกั้น 2. **ตรวจสอบสายไฟฝัง** ก่อนสกัดผนังหรือพื้นทุกครั้ง ใช้ Cable Detector สแกนก่อนเสมอ 3. **ยึดชิ้นงานให้มั่นคง** ห้ามถือชิ้นงานด้วยมือขณะตัด ใช้แคลมป์หรือปากกาจับ 4. **จัดการสายไฟ** ให้สายอยู่ด้านหลังตลอดเวลา ไม่วางสายไว้ในเส้นทางตัด 5. **ระบายอากาศ** พื้นที่ปิดต้องมีพัดลมระบายอากาศและเครื่องดูดฝุ่นต่อพ่วงตลอดเวลา

## ขั้นตอนเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

1. **ปิดเครื่องทันที** และเอาสายออกจากปลั๊ก 2. **แจ้งเพื่อนร่วมงาน** และหัวหน้างานทันที 3. **ห้ามเคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บ** หากมีการบาดเจ็บที่กระดูกสันหลังหรือคอ 4. **โทรแจ้ง 1669 (EMS)** สำหรับกรณีฉุกเฉิน 5. **ปฐมพยาบาลเบื้องต้น** กดห้ามเลือดด้วยผ้าสะอาด ไม่ดึงวัตถุที่แทงทะลุออก 6. **บันทึกเหตุการณ์** ถ่ายภาพและรายงานตามระบบ

## มาตรฐานเครื่องมือที่ FixerRentals ยึดถือ

เครื่องมือทุกชิ้นที่ให้เช่าผ่านการตรวจสอบโดยช่างเทคนิคก่อนส่งมอบทุกรอบ ได้แก่: - ตรวจสอบใบตัดและดอกสกัด เปลี่ยนทันทีเมื่อสึกหรอหรือเสียหาย - ตรวจสอบสายไฟและปลั๊กทุกจุด - ทดสอบระบบ Safety Guard และ Lock-off - บันทึกประวัติการซ่อมบำรุงทุกเครื่อง - แนบคู่มือการใช้งานและข้อควรระวังทุกเครื่อง

หากพบปัญหาระหว่างใช้งาน สามารถติดต่อทีมงาน FixerRentals ได้ตลอด 24 ชั่วโมง โทร 095-163-3231 เราพร้อมเปลี่ยนหรือซ่อมแซมให้ทันที